Naar de inhoud
Maarten van der WeijdenMaarten boeken

Vitaliteit op de werkvloer

Maarten van der Weijden in een donkerblauwe polo, met zijn hand bij zijn kin

Voor mijn lezingen kom ik bij veel verschillende organisaties. Elke keer valt me hetzelfde op. Niet de grootte van het bedrijf bepaalt hoeveel energie er op de werkvloer hangt. Ook niet het budget voor vitaliteitsprogramma's.

Je merkt het meestal meteen als je binnenkomt. In het ene bedrijf loopt iedereen langs elkaar heen. De agenda bepaalt de dag, overleggen volgen elkaar op en aan het eind van de middag is iedereen vooral blij dat het erop zit.

Ergens anders is de werkdruk net zo hoog en zijn de doelen net zo ambitieus. Toch hangt er een andere sfeer. Mensen maken tijd voor elkaar. Ze spreken elkaar aan als iets niet goed gaat. Er wordt hard gewerkt en ook gelachen. Dat is voor mij vitaliteit.

Een fruitschaal lost het niet op

Veel organisaties zoeken het in losse initiatieven. Een sportabonnement. Gratis fruit. Een workshop over gezondheid. Daar is niets mis mee. Bewegen en gezond leven zijn belangrijk. Maar die maatregelen veranderen weinig als de basis niet klopt.

Als mensen elke dag onder hoge druk staan, geen invloed hebben op hun werk of het gevoel hebben dat ze er alleen voor staan, loopt een team langzaam leeg. Dan helpt een schaal appels in de kantine niet veel meer.

Als topsporter dacht ik lang dat alles draaide om discipline. Meer trainen, beter eten, slimmer plannen. Later ontmoette ik mensen die kerngezond waren en elke dag zonder plezier naar hun werk gingen. En mensen die net een zware periode achter de rug hadden en juist veel uit hun werk haalden.

Vitaliteit gaat niet alleen over hoeveel energie je hebt. Het gaat vooral over waar je die vandaan haalt.

Kijk naar hoe collega's met druk omgaan

Organisaties die me vragen hoe ze vitaliteit kunnen verbeteren, verwachten soms een lijstje. Meer bewegen, gezonder eten, minder zitten. Daar begin ik bijna nooit.

Ik kijk liever naar hoe collega's met elkaar omgaan als het druk wordt. Daar zie je wat de cultuur echt is. Of er hulp wordt aangeboden of iedereen op zijn eigen eiland werkt. Of mensen eerlijk durven zeggen dat iets niet lukt. Of er ruimte is voor fouten. Dat zegt meer over vitaliteit dan het aantal stappen dat iemand per dag zet.

Tijdens de Elfstedenzwemtocht leerde ik dat je energie samen bewaakt. Iedereen zag mij zwemmen. Veel minder mensen zagen het team eromheen. De mensen die zorgden dat ik op tijd at, rust kreeg en scherp bleef. Zonder hen had ik de finish nooit gehaald.

In organisaties zie ik hetzelfde. Wie het lang volhoudt, doet het zelden alleen. Het zijn de mensen die samenwerken, hulp vragen en elkaar sterker maken.

Teams die sterker uit tegenslag komen

Ik kom graag vaker dan één keer bij dezelfde organisatie. Dan zie je niet alleen één dag, maar ook hoe een team zich ontwikkelt.

De teams met de meeste energie zijn lang niet altijd de teams waar alles vanzelf gaat. Vaak hebben ze juist veel meegemaakt. Een reorganisatie, een moeilijke markt, grote veranderingen. Ze kwamen er sterker uit. Niet omdat ze slimmer zijn, maar omdat ze problemen samen oplossen in plaats van ze voor zich uit te schuiven.

Gezond is nog niet vitaal

Gezondheid en vitaliteit worden vaak door elkaar gebruikt. Ze betekenen niet hetzelfde. Je kunt kerngezond zijn en toch elke dag uitgeput thuiskomen. En je kunt herstellen van een zware periode en juist veel halen uit wat je doet.

Dat heb ik zelf ervaren. Na mijn behandeling voor kanker dacht ik niet meteen aan topsport. Eerst wilde ik weer gewoon kunnen leven. Pas daarna kwam de vraag terug wat ik nog wilde bereiken. Toen ontdekte ik dat energie niet alleen uit je lichaam komt. Ze komt ook uit een doel hebben, en uit mensen om je heen die in je geloven.

Daarom geloof ik niet in vitaliteitsbeleid dat alleen over gezondheid gaat. Aandacht voor bewegen, voeding en slaap is goed. Maar als mensen zich niet gewaardeerd voelen of elke dag achter de feiten aanlopen, verdwijnt die energie alsnog. Vitaliteit ontstaat als gezondheid, werkplezier en een veilige werkomgeving elkaar versterken.

Begin klein

Organisaties zoeken vaak grote oplossingen. Vaker zit de winst in kleine dingen die elke dag terugkomen. Een leidinggevende die echt vraagt hoe het gaat. Een collega die werk overneemt als het druk is. Een overleg waarin niet alleen resultaten op tafel komen, maar ook hoe het team erbij zit.

De organisaties waar ik de meeste energie zie, doen weinig bijzonders. Ze zijn vooral consequent. Deze gewoontes kom ik steeds tegen:

  • Leidinggevenden maken tijd voor persoonlijke gesprekken, ook zonder directe aanleiding.
  • Successen worden samen gevierd, ook kleine.
  • Medewerkers zeggen eerlijk wanneer iets niet lukt.
  • Na een drukke periode is er aandacht voor herstel, niet alleen voor de volgende deadline.
  • Samenwerking weegt net zo zwaar als individuele prestaties.

Geen van deze punten kost veel geld. Ze vragen wel elke dag aandacht.

Elke dag opnieuw

Vitaliteit ontstaat niet door één middag of een nieuw beleidsplan. Het zit in de keuzes van elke dag. Hoe je met collega's omgaat. Hoe leidinggevenden reageren als het moeilijk wordt. Of mensen zich veilig voelen om zichzelf te zijn.

Grote prestaties ontstaan zelden door één bijzonder moment. Ze zijn het resultaat van honderden kleine keuzes. Dat gold voor mijn sportcarrière en voor de Elfstedenzwemtochten. En het geldt voor teams die jarenlang met plezier en vertrouwen samenwerken.

Portret van Maarten van der Weijden in een wit T-shirt voor een grijze achtergrond
Boeken

Boek Maarten voor je event

Stuur je datum, locatie en publiek. Binnen één werkdag heb je beschikbaarheid en een voorstel.

Maarten boeken